ما روزانه 10 الی 200 دروغ میشنویم و در طول تاریخ بیشتر وقت خود را صرف راه های تشخیص دروغ کردهایم. از لوازم شکنجه قرون وسطا گرفته تا دستگاههای دروغسنج، نمایشگرهای وضعیت تنفس و فشارخون، سنجشگر استرس صدا، ردیابهای بینایی و اسکنرهای مادون قرمز مغز و حتی دستگاههای نوار مغز 180 کیلوگرمی!
اما جالب است بدانید برای شناخت افراد دروغگو لازم نیست یک کاراگاه حرفهای باشید و یا دستگاه دروغسنج داشته باشید؛ ما در این مقاله از مجله اینترنتی «کمپ آرامش» به صورت ساده به راه های تشخیص دروغ و نشانههای رفتاری و ظاهری افراد دروغگو میپردازیم تا به کمک آنها بتوانید افراد دروغگو را شناسایی کنید.
14 مورد از راه های تشخیص افراد دروغگو
افراد دروغگو اصولا چنین نشانههایی دارند:
- موقع دروغ گفتن صورت خود را میخارانند.
- دروغگوها جزئیات زیادی درباره یک موضوع ارائه میدهند.
- تماس چشمی در افراد دروغگو متفاوت است.
- دروغگوها مدام گلویشان را صاف میکنند.
- افراد دروغگو با اعتماد به نفس صحبت میکنند.
- آنها به سمت راست نگاه میکنند.
- دروغگوها سوالات شما را تکرار میکنند.
- آنها هنگام صحبت کردن جلوی دهان خود را میگیرند.
- دروغگوها در مقابل سوالات حالت تدافعی میگیرند.
- آنان رفتار سردی از خود نشان میدهند.
- آنها طفره میروند و یا به سوالات شما جواب درستی نمیدهند.
- دروغگوها سفت و سخت و بیحرکت میشوند.
- آنها ممکن است شما را به دروغگویی متهم کنند.
- دروغگو ها اصرار دارند تا شما رفتارشان را تأیید کنید.
موقع دروغ گفتن صورت خود را میخارانند.
وقتی کسی در حالت عصبی دروغ بگوید، جریان خون بیشتری به صورتش راه پیدا میکند و همین مسئله باعث میشود تا در ناحیه صورت احساس خارش خفیفی داشته باشد. در این صورت فرد دروغگو ممکن است بینی و دیگر قسمتهای صورت خود را بخاراند و توجه به همین نکته، میتواند یکی از راه های تشخیص افراد دروغگو باشد.
دروغگوها جزئیات زیادی درباره یک موضوع ارائه میدهند.
ممکن است فکر کنید یک دروغ جزئیات خاصی ندارد؛ اما لازم است بدانید افراد دروغگو معمولا در پاسخ به سوالاتی که از آنها پرسیده میشود یک داستان طولانی و با جزئیات تعریف میکنند.
لورا مک لئود – درمانگر و کارشناس منابع انسانی – در این خصوص میگوید: «افراد دروغگو تمام تلاش خود را میکنند تا شما دروغ آنها را باور کنید. آنها در حین صحبتکردن به جزئیاتی مانند زمان، دکوراسیون مکان، نحوه لباس پوشیدن و… اشاره میکنند و حتی از مسائل و افرادی حرف میزنند که هیچ ارتباطی با ماجرا ندارند. اگر احساس کردید فرد مقابل شما بیش از حدی که لازم است، اطلاعات در اختیارتان میگذارند و یا بدون آن که بخواهید، جزئیات را موشکافی میکند؛ احتمالا این شخص در حال دروغ گفتن به شما است و یا بخشی از ماجرا را دروغ میگوید.»
تماس چشمی در افراد دروغگو متفاوت است.
یکی از راه های تشخیص دروغ توجه به چشمهای فرد مقابل است. افراد دروغگو ممکن است به دلیل احساس شرم، از برقراری ارتباط چشمی با شما خودداری کنند.
هیدی مک بین – مشاور و نویسنده حرفهای – در این باره میگوید: «اگر مشغول صحبت کردن با کسی هستید و متوجه شدید او به هر جایی بجز چشمهای شما نگاه میکند و یا از نگاه مستقیم به شما خودداری میکند؛ احتمالا با یک فرد دروغگو سروکار دارید.»
البته لازم است بدانید که دروغگوهایی که تجربه بیشتری دارند، میدانند افراد آماتور در حین دروغ گفتن تماس چشمی برقرار نمیکنند و در نتیجه خودشان کاملا عکس این عمل را انجام میدهند!
خیره شدن در نگاه فرد مقابل و دروغ گفتن به او برای یک دروغگوی حرفهای کار سخت و مشکلی نمیباشد؛ بنابراین برخی دروغگوها عمداً بیش از حد معمول تماس چشمی برقرار میکنند تا به شخص مقابل خود بفهمانند که حرفشان حقیقت دارد. بنابراین اگر در حین گفتوگو متوجه شدید که طرف مقابل بیشاز حد معمول در چشمهای شما نگاه میکند، احتمالا در حال تلاش برای دروغ گفتن یا مخفی کردن چیزی میباشد.
دروغگوها مدام گلویشان را صاف میکنند.
یکی از راههای تشخیص دروغ توجه به این نکته است که از نظر فیزیولوژیکی افرایش اضطراب ناشی از دروغ سبب خشکی دهان و گلو میشود. بنابراین اگر فردی قبل از پاسخ دادن به سوال شما و یا حین صحبت کردن، مدام آب دهان خود را قورت دهد و یا گلویش را صاف کند، احتمالا حقیقت را به شما نمیگوید.
افراد دروغگو با اعتماد به نفس صحبت میکنند.
صرف نظر از این که چه سوالاتی از شخص مقابل خود میپرسید، داشتن اعتماد به نفس بیش از حد و دادن پاسخهای بدون شک و تردید یکی از نشانههای دروغگویی میباشد.ممکن است برای شما نیز پیش آمده باشد که در هنگام خرید کردن، فروشنده با اعتماد به نفس بالا از اجناس خود تعریف کند. اگر شما احساس خوشایندی از این رفتار او نداشته باشید، احتمالا رد یک دروغگو را زدهاید!
آنها به سمت راست نگاه میکنند.
یکی دیگر از راه های تشخیص دروغ توجه به چشمهای شخص مقابل است. کالوم کبرن – کارشناس مذاکرات جهانی و مربی مذاکرات – در این باره میگوید: «اگر به صادق بودن کسی شک دارید، در مواقعی که حقیقت را میگوید به چشمهای او نگاه کنید. الگوی نگاه کردن افراد هنگام دروغ گفتن تغییر میکند؛ بنابراین اگر بدانید در هنگام گفتن حقیقت چشمهای او چه واکنشی دارند، میتوانید دروغ گفتن او را نیز تشخیص دهید».
طبق گفتههای کبرن، به طور کلی وقتی سعی میکنیم چیزی را به یاد آوریم به سمت چپ و وقتی بخواهیم چیز جدیدی را خلق کنیم و در واقع دروغ بگوییم، به سمت راست نگاه میکنیم.
دروغگوها سوالات شما را تکرار میکنند.
از نظر ذهنی، دروغ گفتن کار سختی محسوب میشود و دروغگوها برای یافتن یک جواب غیرواقعی به اندکی زمان برای فکر کردن نیاز خواهند داشت. یکی از بهترین راهها برای ایجاد وقفه و پیدا کردن زمان، تکرار کردن سوالات طرف مقابل است! در واقع فرد دروغگو با تکرار صورت سوال به دنبال زمان بیشتری میگردد تا یک پاسخ دروغین برای آن پیدا کند.
آنها هنگام صحبت کردن جلوی دهان خود را میگیرند.
افراد دروغگو در حین مکالمه، ممکن است جلوی دهان خود را بگیرند، چرا که خودشان به خوبی میدانند که حرفهای آنها حقیقی نمیباشد.
به گفته کارشناسان، مخفیکردن دهان یک ابزار روانشناختی محسوب میشود و با این کار آنها احساس میکنند چون کسی دهانشان را نمیبیند؛ دروغ نمیگویند. همچنین این فرصت را نیز پیدا مبگنند تا کلماتشان را نرمتر کنند.
دروغگوها در مقابل سوالات حالت تدافعی میگیرند.
اگر بخواهید یک فرد دروغگو را به چالش بکشید و حقایقی را از او بپرسید، اغلب اوقات آزرده خاطر میشود و حالتی دفاعی به خود میگیرد. برای مثال ممکن است در مقابل سوالی که از او پرسیده شده است بگوید: «باورم نمیشه تو داری این سوال رو از من میپرسی!» در واقع این یک تکنیک بسیار موثر است چراکه فرد دروغگو با سرزنش کردنتان تقصیر را به گردن شما میاندازد و خود را بیگناه و شاکی جلوه میدهد.
آنان رفتار سردی از خود نشان میدهند.
به طور معمول وقتی بخواهیم حرفهای صادقانهای بزنیم، رفتاری گرم و صمیمی از خود نشان میدهیم؛ بنابراین یکی از راه های تشخیص دروغ توجه به همین نکته میباشد. یک فرد دروغگو معمولا احساس راحتی چندانی ندارند و به همین خاطر رفتار گرم و دوستانهای از خود بروز نمیدهد.
در این مواقع دروغ گفتن به دوستان و افراد نزدیک راحتتر است چرا که معمولا در چنین مواقعی سردی و کنارهگیری کردن او کمتر به چشم میآید.
آنها طفره میروند و یا به سوالات شما جواب درستی نمیدهند.
اگر کسی به صورتی کاملا اغراق آمیز، موقعیتهای خاصی که واقعا مسئله مهمی نیز هستند را کم اهمیت جلوه دهد، در حال طفره رفتن میباشد. مثلا خانمی ممکن است بگوید: «من سه ساعت برای بچههایم وقت گذاشتم اما همسر سابقم در عرض دو ثانیه آمد و رفت!» و یا مردی بگوید: «من با دوستانم بودم، شاید دختری هم آنجا بود، نمیدانم!»
همچنین گاهی اوقات ممکن است به جای طفره رفتن و بی اهمیت نشان دادن مسئله، پاسخی مرتبط به سوال شما ندهد. مثلا ممکن است خانمی از شوهر خود بپرسد: «دیروز همسر سابقت را ملاقات کردی؟» و او پاسخ دهد: «من تا ساعت 12 بیرون بودم و بعد هم به رختخواب رفتم.»
البته لازم است بدانید اینگونه رفتارها ریشه در انگیزهای مناسب دارند؛ چرا که وقتی کسی به سوالات شما پاسخ نمیدهد، یعنی سعی میکند به شما دروغ نگوید و بهترین روش برای توجیه خود و شانه خالی کردن از گفتن حقیقت، ندادن جواب درست و مرتبط است.
دروغگوها سفت و سخت و بیحرکت میشوند.
با وجود این که خیلی از دروغگوها در هنگام دروغ گفتن حرکات عصبی از خود نشان میدهند اما گاهی اوقات نیز بیحرکت میشوند و محکم بر سر جای خود قرار میگیرند.
طبق گفتههای پتی وود _متخصص زبان بدن_ دروغگوهای باتجربه تلاش میکنند تا حین دروغ گفتن بر حرکات بدن خود کنترل داشته باشند؛ اما این روند نشان میدهد که آنان سعی در پنهان کردن چیزی دارند.
همچنین پتی وود میگوید: «اگر کسی هنگام صحبت کردن با شما زیاد حرکت نمیکرد و سفت و سخت و بیحرکت بر جای خود قرار گرفته بود؛ میتوانید به دروغگو بودن او شک کنید. خودتان نیز در هنگام صحبت کردن، حرکات طبیعی بدنتان را حفظ کنید تا دروغگو به نظر نرسید.»
آنها ممکن است شما را به دروغگویی متهم کنند.
گاهی اوقات افراد دروغگو با انداختن توپ در زمین شما و متهم کردنتان به دروغگویی تلاش میکنند تمرکز را از روی خود بردارند. در واقع یک دروغگوی حرفهای ممکن است برای متهم کردن شما کل مکالمه را به سمتی هدایت کند که هیچ گونه ارتباطی با موضوع اصلی ندارد و با مهارت و چیره دستی همه چیز را تغییر دهند و وضعیت جدیدی ایجاد کنند!
دروغگوها اصرار دارند تا شما رفتارشان را تأیید کنید.
بسیاری از مواقع فرد دروغگو برای این که شما را متقاعد کند که حقیقت را میگوید، اصرار دارد هر طور که شده درستی رفتار آنها را تایید کنید. مثلا اگر از او بپرسید که دیشب کجا بوده است، ممکن است پاسخ دهد: «من جای خاصی نبودم. میتونی با دوستم تماس بگیری و یا همین الان گوشیم رو چک کنی و ببینی که راست میگم!» در این مواقع احتمالا آنقدر هم که ادعا میکند، صداقت به خرج نمیدهد.
16 مورد دیگر از نشانه های دروغگویی در افراد
بر اساس پژوهشهایی که صورت گرفته است، نشانههای بسیار دیگری نیز برای تشخیص دروغ وجود دارد که در ادامه به برخی از این نشانهها اشاره میکنیم:
- پوشاندن نقاط آسیبپذیر بدن مانند گلو، سر، سینه، شکم
- بیقراری پاها در حین دروغ گفتن
- دادن اطلاعات بیربط و اضافی
- تپق زدن و استفاده مدام از اصوات «آم»، «ام» حین مکالمه
- به سخت صحبت کردن و لرزان بودن صدا
- حرکات ناگهانی سر هنگام دروغ گفتن
- پلک زدن تندتر و یا کندتر از حالت عادی
- تکرار مدام جملات
- مکثهای طولانی قبل از پاسخ دادن به سوالات
- استفاده از جملات منفی و کلماتی مانند «نه» و «نمیتوانم»
- لمس گلو (نشانه دروغگویی در زنان)
- حرکات غیرمرتبط دست و بدن با حرفهایشان
- بلند حرف زدن و تن صدای بالا
- قرار دادن پا به سمت راه خروجی
- استفاده از کلمه «خب» در ابتدای جملات
- دست به سینه بودن و قفل کردن دستها در هم
سخن پایانی درباره راههای شناسایی افراد دروغگو
در این مقاله تلاش کردیم در پاسخ به سوال «چطور بفهمم دروغ میگه؟» به بسیاری از راه های تشخیص دروغ و نشانه های افراد دروغگو اشاره کنیم. البته فراموش نکنید که دروغ گفتن را نباید با پنهان کردن احساسات یکسان در نظر گرفت؛ چرا که شما نیز ممکن است برای پنهانکردن اضطراب و شرم در خود و یا هچنین مخفی نگهداشتن عواطف و احساستان نسبت به شخص مقابل، چنین نشانههای رفتاری از خود بروز دهید که حاکی از دروغ نیست. در نهایت خوشحال میشویم که نظرات و تجربیات خود را در قسمت دیدگاههای انتهای این صفحه با ما در میان بگذارید و اگر احساس میکنید مطالعه این نکات برای دوستانتان نیز جالب و مفید میباشد، لینک این صفحه از مجله اینترنتی کمپ آرامش را با آنها به اشتراک بگذارید.
