عموماً تشخیص فرق بین عشق و وابستگی برای بسیاری از افراد مشکل است چرا که هر دو سبب بروز احساساتی مشابه در در شما میشوند. کاملا طبیعی است که بر روی کسانی که دوستشان دارید سرمایهگذاری عاطفی کنید اما اگر احساس میکنید بدون حضور آنان هرگز نمیتوانید خوشحال و خوشبخت باشید؛ از مرز عشق عبور کرده و وارد قلمرو وابستگی عاطفی شدهاید. در این مقاله از مجله اینترنتی کمپ آرامش ابتدا به بررسی نشانه های وابستگی عاطفی میپردازیم و پس از آن 11 روش برای رهایی از وابستگی عاطفی را به شما معرفی میکنیم تا به کمک این روشها وابستگی عاطفی خود را کاهش داده و به پیوستگی برسید. برای درک بهتر این مسئله، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
تفاوت وابستگی با پیوستگی چیست؟
اگر آنچنان به اتصال عاطفی با شخص دیگری عادت کردهاید که بدون حضور او احساس بدی به شما دست میدهد، دچار وابستگی شدهاید. به عبارت دیگر وابستگی یعنی :« ما در ارتباط با چیزی یا کسی آنقدر مجذوب شدهایم که احساس میکنیم در صورت نبود او، ما نیز نابود میشویم.» در این حالت شما حاضر به انجام هر کاری خواهید بود تا شخص مورد نظر را از دست ندهید.
اما پیوستگی به معنی این است که با کسی که در ارتباط هستید و به او عشق میورزید و دوستش دارید، احساس یگانگی و وحدت کنید. در این صورت با شادی و خوشی او، شما نیز شاد و خوشنود میشوید و وجود او باعث ایجاد حس رضایت درونی برای شما میشود؛ اما در نبود او نیز میتوانید حال خوب خود را حفظ کنید.
چطور بفهمیم که دچار وابستگی عاطفی شدهایم؟
همانطور که گفتیم وابستگی به هر عاملی مانند انسانها، مواد مخدر، شغل و موقعیت و… میتواند زندگی شما را از حالت تعادل خارج کند؛ چرا که با از دست دادن عامل وابستهکننده سلامت جسم و روان خود را از دست خواهید داد. در واقع وابستگی عاطفی به اشخاص مهم زندگی، مانند خانواده، همسر، دوستان و… به جای آن که کمککننده باشد، ویرانگر و مخرب است.
اگر نشانههای زیر را در خود احساس میکنید احتمالا دچار وابستگی عاطفی شدهاید :
- احساس ارزشمند بودن نمیکنید.
- مدام ترس از طرد شدن یا از دست دادن شریک زندگیتان را دارید.
- دچار حسادتهای بیجا و بیش از حد میشوید.
- برای ادامه زندگی به حمایت نیاز دارید.
- شریک زندگی خود را به سپر دفاعی در برابر ترس و رنج تبدیل میکنید.
برای رهایی از وابستگی عاطفی افراطی و ناسالم چه کنیم؟
اگر نشانه های وابستگی عاطفی را در خود میبینید، باید به دنبال راهی برای حل این مشکلات باشید. در ادامه به روش های رهایی از وابستگی عاطفی اشاره میکنیم تا با کمک آنها بتوانید از میزان وابستگی افراطی خود بکاهید.
- لیستی از ترسهایتان را بنویسید.
- احساس گناه را رها کنید.
- برای خودتان بیشتر وقت بگذارید و ساعاتی را تنهایی سر کنید.
- عزت نفس خود را تقویت کنید.
- دست از کنترلکردن دیگران بردارید.
- توقعات نابجا را کنار گذاشته و منطقی باشید.
- برنامههای روزانه داشته و به آن پایبند باشید.
- به همنوعان خود کمک کنید.
- دامنه ارتباطات خود را گسترش دهید.
- بر روی اهدافتان تمرکز کنید.
- از یک متخصص کمک بخواهید.
لیستی از ترسهایتان را بنویسید.
در اغلب مواقع ترسِ از دست دادن و احساس نیازمندی یکی از دلایل اصلی وابستگی شما است. به این فکر کنید که اگر فردی که به او وابستهای را از دست دهید، چه چیزهایی شما را میترساند؟ برای مثال وابستگی به فردی که در حال آشنایی با او هستید، ممکن است ترس دوست داشته نشدن را تجربه کنید. با ترس شما میتواند ناشی از تنهایی، مورد قضاوت قرار گرفتن و یا بخشیده نشدن باشد.
برای رهایی از ترسِ مورد پسند نبودن میتوانید جملات مثبت زیر را با خود تکرار کنید:
- من حق دارم بدون آنکه عشق و توجه دیگران را از دست دهم، به آنها «نه» بگویم.
- من حق دارم برای خود تصمیمگیری کنم.
- من نمیتوانم مورد پسند همه واقع شوم و همه مردم را از خود راضی نگه دارم؛ این کاملا طبیعی است.
- من میدانم چه میخواهم و آن را به راحتی و وضوع بیان میکنم.
- بیان افکارم هر روز برایم راحتتر میشود و دیگران نیز مرا درک میکنند.
احساس گناه را رها کنید.
تصور کنید که شریک زندگی شما عصبی است و یا حال خوبی ندارد. اگر فرد وابستهای باشید، مدام با خود تکرار میکنید که «مگر من چه کار کردهام؟» در واقع خود را مسبب حال بد او میدانید و احساس گناه میکنید. در این مواقع برای رهایی از وابستگی عاطفی باید احساس گناه را کنار گذاشته و بیدلیل خود را مقصر نشمارید.
برای خودتان بیشتر وقت بگذارید و ساعاتی را تنهایی سر کنید.
در طول روز زمانهایی را به خود اختصاص دهید. عوامل حواسپرتی را کنار گذاشته و بررسی کنید که در زمان تنهایی ذهنتان به کجاها میرود. ممکن است به عادتهایی برسید که خودتان نیز متوجه آن نبودهاید. حتما توجه داشته باشید در این زمان به چک کردن تلفن همراه و یا مرتب کردن اتاق مشغول نشوید، بلکه فقط و فقط برای تمرکزتان را بر روی خودآزمایی بگذارید. به جز موضوع خودآزمایی، اختصاص دادن بخشی از روز به خودتان و انجام کارهای مورد علاقه مانند تماشای فیلم، آشپزی، انجام کارهای هنری و… به شما کمک میکند تا از حجم وابستگی خود بکاهید.
عزت نفس خود را تقویت کنید.
عزت نفس مسئله بسیار مهمی است که کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار میدهد در شکوفایی شخصیت شما بسیار موثر است. بنابراین تمرین و تلاش برای افزایش عزت نفس نه تنها به رهایی از وابستگی عاطفی شما کمک میکند بلکه به احساس توانمندی و مفید بودن را نیز در درون شما پرورش میدهد. در واقع در صورتی که احساس خوبی نسبت به خود داشته باشید، کمتر به حضور و توجه دیگران وابسته خواهید بود.
برای افزایش عزت نفس خود به نکات زیر توجه کنید:
- نه گفتن را یاد بگیرید.
- به خواستههای خود بیشتر توجه کنید.
- روی موفقیتها و نکات مثبت خود بیشتر تمرکز کنید.
- ساعاتی از روز را به خوشحال کردن خود اختصاص دهید.
- از تنها ماندن لذت ببرید.
- با افراد شایسته معاشرت کنید.
- به نظرات خود اهمیت دهید.
- برای جلب توجه دیگران خود را تغییر ندهید.
دست از کنترل کردن دیگران بردارید.
وابستگی عاطفه به شریک زندگیتان سبب میشود مدام او را کنترل کنید و اگر موفق به کنترل او نشوید، احساس بدبختی به شما دست دهد. باید بپذیرید که دیگران نیز حق دارند انتخابهای خود را داشته باشند و حتما نباید در همه امور مربوط به آنها دخالت کنید. برای مثال هنگامی که میخواهد با دوستان خود وقت بگذراند، حسادت خود را کنترل کنید و احساس بدی را به او منتقل نکنید. بلکه نفس عمیقی بکشید و به خود یادآوری کنید دیگران حق دارند در اوقات فراغت خود، کارهای مورد علاقهشان را انجام دهند و خود شما نیز باید چنین باشید.
توقعات نابجا را کنار گذاشته و منطقی باشید.
زمانی که به دیگران وابستهاید، هر رفتاری که از او سر بزند و باب میل شما نباشد، شما را ناراحت و عصبی میکند. در این مواقع است که با به کارگیری از قوه منطق، باید جلوی خواستههای غیرمنطقی خود را بگیرید و باعث آزار و رنج خود و شخص مورد نظر نشوید. به خودتان یادآوری کنید که هر شخصی ویژگیهای مثبت زیادی دارد اما اگر توقع داشته باشید که همه خواستهها و رفتارهای اون دقیقا باب میل و مورد تایید شما باشد، کاملا غیر منطقی است.
همچنین شما باید اطرافیانتان را همانگونه که هستند بپذیرید چرا همه هر شخصی نقاط قوت و ضعف بسیاری دارد و هیچ کس بینقص نیست.
برنامه های روزانه داشته و به آن پایبند باشید.
یکی دیگر از کارهایی که سبب تقویت عزت نفس، احساس مفید بودن و در نهایت رهایی از وابستگی عاطفی میشود، داشتن برنامهریزی روزانه و پایندی به برنامههایتان است. وقتی برای روزتان برنامهریزی دقیقی داشته باشید، دید واضحی از آن روز دارید و تلاش میکنید کارهایی را که لیست کردهاید را انجام دهید. سرگرم شدن به کارهای شخصی فکر شما را از شخصی که وابسته او هستید دور میکند و به رهایی از وابستگی شما بسیار کمک خواهد کرد.
به همنوعان خود کمک کنید.
کمک کردن به دیگران مانند بسیاری از کارهای مثبت احساس مفید بودن و ارزشمندی را در شما تقویت میکند و در جهت رهایی از وابستگی عاطفی بسیار موثر خواهد بود. سعی کنید در زمانهایی که دوستان و خانوادههایتان به شما احتیاج دارند، به آنها کمک کنید و اینگونه عزت نفس خود را نیز افزایش دهید.
دامنه ارتباطات خود را گسترش دهید.
یکی از راه های رهایی از وابستگی عاطفی این است که روابط اجتماعی خود را افزایش دهید. با خانواده و دوستان خود بیشتر وقت بگذرانید و یا دوستان جدیدتری پیدا کنید. در واقع زمانی که ارتباطات بیشتری داشته باشید، با افراد بیشتر و دنیاهای جدیدتری در ارتباط خواهید بود و این مسئله به کمتر شدن احساس وابستگی شما کمک خواهد کرد. برای پیدا کردن دوستان جدید و گسترش دامنه ارتباطات خود میتوانید عضو کتابخانه و یا گروههای ورزشی شوید و در محیطهای جدید حضور یابید.
متاسفانه افراد وابسته ممکن است به خاطر کودکی که پشت سر گذاشتهاند، دائما فکر کنند که «اگر وابسته نباشی، رها خواهی شد.» و به دنبال وابستگی بگردند. در این مواقع لازم است به این نکته نیز توجه کنید که هیچ کس دوست ندارد با فردی در ارتباط باشد که مدام به او میچسبد و رفتارهای کلافه کنندهای دارد!
بر روی اهدافتان تمرکز کنید.
داشتن هدف، سبک زندگی شما را تغییر میدهد و میتواند بر احساس وابستگی شما بکاهد. داشتن اهداف کوتاه مدت و بلند مدت به شما کمک میکند تا افکار خود را به سمت کارهایی که برای رسیدن به خواستههایتان باید انجام دهید، هدایت کنید. همین اقدام سبب میشود به جای وابستگی افراط گونه به دیگران و دامن دادن به ترسهای خود، بر روی اهدافتان متمرکز شوید.
از یک متخصص کمک بخواهید.
اگر با وجود رعایت نکاتی که به آنها اشاره کردیم همچنان نمیتوانید به تنهایی از این مرحله عبور کنید و نشانه های وابستگی عاطفی را در زندگی خود به قوت قبل احساس میکنید؛ بهتر است بدون خجالت از یک متخصص مشاوره بگیرید.
توجه داشته باشید که برای رهایی از وابستگی رهایی حتما باید با مشاور خود کاملا صادق باشید و تمامی نگرانیها، رنجها و ناامنیهای ذهنی خود را با او در میان بگذارید تا به نتیجه مطلوب خود برسید.
سخن پایانی
امیدواریم رعایت نکات خود به شما کمک کند تا از وابستگی ناسالمی که به آن دچار شدهاید رهایی یابید. اگر احساس میکنید مقاله این مقاله با موضوع «11 روش برای رهایی از وابستگی عاطفی» میتواند برای دوستان شما نیز مفید و کاربردی باشد، حتما لینک این صفحه از مجله اینترنتی کمپ آرامش را با آنها به اشتراک بگذارید. در نهایت پذیرای نظرات و پیشنهادات شما خوانندگان گرامی در قسمت دیدگاههای انتهای این صفحه خواهیم بود.
