خانمها یکی از گروههای آسیبپذیر در برابر بیماریهای سلامت روان هستند و معمولاً دو برابر مردان، به بیماری افسردگی مبتلا میشوند. آمارها نشان میدهد که در ایران حدود 62 درصد از زنان، خانه دار هستند و علاوه بر آن، این دسته از خانمها بیش از زنان شاغل در معرض ابتلا به اختلال افسردگی قرار دارند. در همین راستا در این نوشتار از مجله اینترنتی کمپ آرامش ابتلا با علت و نشانه های افسردگی در زنان خانه دار آشنا میشویم و سپس به معرفی راهکارهایی برای پیشگیری از افسردگی در زنان خانه دار میپردازیم.
اگر متوجه تغییر حالات روحی همسر خانه دار خود شدهاید و یا خانمی هستید که بیشتر زمان خود را به انجام کارهای خانه اختصاص میدهید، برای کسب آگاهی از علائم افسردگی در خانم های خانه دار و راه های پیشگیری از آن، از شما دعوت میکنیم تا انتهای این نوشتار با ما همراه باشید.
افسردگی در زنان خانه دار
بروز نشانه های افسردگی در زنان خانه دار یکی از مشکلات جوامع امروزی میباشد. در حقیقت افسردگی (Depression) یک اختلال روانی بسیار شایع است که سلامت جسم و روان و همچنین کیفیت زندگی افراد را به خطر میاندازد و معمولاً احساساتی منفی مانند: پوچی، بیارزشی، درماندگی، غم و اضطرابِ مداوم را به همراه دارد.
این اختلال در هر سن، جنسیت و موقعیتی میتواند خود را نشان دهد، چرا علاوه بر زنان، شاهد افسردگی در مردان و حتی شیوع افسردگی در کودکان و نوجوانان نیز هستیم. اما لازم است بدانید زنان، به دلیل آن که تغییرات فیزیکی، هورمونی و موقعیتهای خاصی مانند بارداری را تجربه میکنند، خطر ابتلا به افسردگی در آنان بالاتر است. علاوه بر آن، زنان خانه دار زمان بیشتری را نسبت به دیگر اعضای خانواده در خانه میگذرانند و وظایف متنوعی را نیز برعهده دارد. این خانمها اگر نتوانند برای خودشان نیز وقت بگذارند و یا زمان کافی را به انجام کارهای شخصی و مورد علاقهشان اختصاص ندهند، مستعد ابتلا به افسردگی میشوند.
در ادامه به طور کامل با علت افسردگی در زنان خانه دار آشنا میشویم.
علت افسردگی در زنان خانه دار
«خانه داری» فعالیتی بدون تعطیلی، دستمزد و بازنشستگی است که تمام طول روزِ زنان را به خود درگیر میکند.
چه در ایران و چه در دیگر کشورهای دنیا، معمولاً به خانمهای خانه دار القا میشود که باید تمامی وظایف خانه مانند: نظافت، پختوپز و مدیریت منزل را برعهده داشته باشند و علاوه بر آن وظیفهی تربیت فرزندان و همسرداریِ شایسته را نیز به بهترین شیوه ممکن انجام دهند. علاوه بر آن در بسیاری از خانوادهها از زنان خواسته میشود علاوه بر انجام تمامی وظایف فوق و حفظ آرامش و امنیت روانی خانه، همواره خوشپوش، زیبا و در بهترین شرایط روحی و جسمی خود باشند!
متاسفانه تمام این انتظارات و صفاتی که به یک «زن نمونه و مادر خوب خانه دار» نسبت داده شده است، سبب ایجاد بار روانی سنگین و مشکلات جسمی مانند آسیب به ستون فقرات، گردن و… میشود.
اغلب خانم های خانه داری که درگیر افسردگی شدهاند، بیارزش شمردن انجام کار منزل توسط دیگر اعضای خانواده، روزمرگی و تکرار بیانتهای کارهای منزل را از علل اصلی افسردگی خود میدانند.
شایان ذکر است تنها وقت گذراندن در خانه و رسیدگی به کارهای منزل میتواند زنان را دچار بحران هویت نیز بکند و در مقایسه با زنان شاغل که از طریق شغل خود، هویت، هدف و استقلال مالی پیدا میکنند؛ خانم های خانه دار معمولاً درگیر بحران هویت، گمراهی و بیهدفی، عدم استقلال مالی و وابستگی میشوند و در نتیجهی آن احساس پوچی و بی ارزش بودن میکنند و همین احساسات و افکار آزاردهنده، نقطه شروع بروز نشانه های افسردگی در زنان خانه دار است.
شناخت کامل دلایل و علل بروز افسردگی در خانم های خانه دار به شما کمک میکند تا بیشتر مراقب افکار و فعالیتهایی باشید که عامل افسردگی در شما – بهعنوان یک بانوی خانهدار – میشوند. به همین منظور در ادامه لیستی از علل افسردگی در زنان خانه دار را به شما معرفی میکنیم.
- درگیر شدن با روزمرگی و یکنواختی در زندگی
- نداشتن برنامه مشخص روزانه و هفتگی
- تنها بودن طولانی مدت در خانه
- بیتوجهی به وقت گذاشتن برای زندگی شخص و فردی خود
- نداشتن استقلال مالی و وابستگی به همسر
- عدم توجه به علایق و تفریحات خود
- استفاده زیاد از شبکههای اجتماعی و تلویزیون
- احساس ناتوانی در خلاقیت و بروز استعدادهای خود
- عدم دریافت توجه و قدردانی از سوی جامعه و دیگر اعضای خانواده
- نداشتن فرصت کافی برای تجربه یک زندگی شغلی موفق
حال که علل و دلایل این نوع از افسردگی را شناختیم، بیایید تا در ادامه با همدیگر با علائم افسردگی در زنان خانه دار نیز آشنا میشویم.
علائم و نشانه های افسردگی در زنان خانه دار
افسردگی در خانمها میتواند به علل جسمی و روانیِ مختلف و با قرارگرفتن در موقعیتهای خاصی خود را نشان دهد که نمونهی بارز آن، افسردگی پس از مهاجرت، افسردگی پس از طلاق یا ازدواج، افسردگی قاعدگی، افسردگی بارداری، افسردگی پس از زایمان و یا افسردگی یائسگی است.
گاهی نیز بیتوجهی به خود و اختصاص دادن تمام روز به کارهای خانه و… سبب بروز افسردگی در زنان میشود.
به طور کلی افسردگی در زنان در اکثر مواقع با نشانههای زیر همراه است:
- احساساتی مانند: احساس گناه، غم، اندوه، اضطراب و ناامیدی مدام
- از دست دادن اعتماد به نفس و عزت نفس و احساس پوچی و بیارزش بودن (لینک پیشنهادی: راه های افزایش اعتماد به نفس)
- مشکل در تمرکز، حافظه و وسواسهای فکری
- اختلال در الگوی خواب و تغذیه
- مشکلات جسمی مانند: اختلالات گوارشی و دردهای مزمن
زنان خانهدار مبتلا به افسردگی نیز ممکن است که احساس کنند از هیچ چیزی لذت نمیبرند و یا دیگر هیچ علاقهای به انجام کارهای خانه ندارند. از دیگر نشانه های افسردگی در زنان خانه دار این است که در طول روز مدام دچار احساس ناراحتی و افسردگی میشوند و یا بدون دلیل گریه میکنند. احساس پوچی و بیارزش بودن از دیگر احساسات ناخوشایندی است که خانم های خانه دار افسرده را آزار میدهد.
علاوه بر آنچه که گفته شد، افسردگی در زنان خانه دار نشانه های جسمی نیز به همراه دارد. بیاشتهایی و کاهش وزن، بیخوابی و یا نقطه مقابل این موارد پرخوری و زیاد خوابیدن، از نشانه های جسمی افسردگی در زنان خانه دار است. علاوه بر آن در بسیاری از زنانِ افسرده، میل جنسی کاهش پیدا میکند و این زنان در برقراری ارتباط جنسی با همسرشان دچار مشکل میشوند.
اگر نشانه های افسردگی در زنان خانه دار را در خود و یا همسرتان میبینید، بهتر است هر چه سریعتر نسبت به تشخیص نهایی و درمان اقدام نمایید چرا که طولانی شدن دوران افسردگی و مبتلا شدن به افسردگی شدید ممکن است سبب بروز افکار خطرناکی همچون خودکشی و مرگ شود.
راه های مقابله و پیشگیری از افسردگی در زنان خانه دار
همانطور که دانستیم، داشتن یک سبک زندگی اشتباه و بیتوجهی به نیازهای خود، سبب بروز استرس و افسردگی در طولانی مدت میشود. به همین منظور در ادامه راه های مقابله و پیشگیری از افسردگی در زنان خانه دار را به شما معرفی میکنیم.
- استرس و اضطراب خود را مدیریت کنید.
- برای خودتان به اندازه کافی زمان بگذارید.
- به ظاهر و پوشش خود توجه کنید.
- یک سیستم حمایت اجتماعی ایجاد کنید.
- تعریف خود از خانه دار بودن را تصحیح کنید.
- اهداف خودتان را مشخص و اولویت بندی کنید.
- برنامهریزی کنید و کنترل کارها را به دست بگیرید.
در ادامه به توضیح هر یک از این راهکارها میپردازیم.
استرس و اضطراب خود را مدیریت کنید.
پیش از هر چیز دیگری بهتر است بدانید که افسردگی، واکنشی در مقابل استرس مزمنِ طولانی مدت و فشارهای روانی است که متحمل میشوید و این فشار و استرس به اشکال مختلف: روانی، فیزیکی و احساسی خود را نشان میدهد. در همین راستا آشنایی با روشهای مدیریت استرس و اضطراب به شما کمک میکند تا از به وجود آمدن اختلال افسردگی جلوگیری کنید.
همچنین، به شما پیشنهاد میکنیم تمرینات مراقبه و مدیتیشن، افزایش ذهن آگاهی، شناخت روشهای آرام شدن ذهن و ورزش کردن را نیز امتحان کنید.
برای خودتان به اندازه کافی زمان بگذارید.
یکی از مهمترین اقدامات برای پیشگیری از افسردگی در زنان خانهدار، زمان گذاشتن برای خود است. یک خانم خانه دار باید هر روز یک بازه زمانی مشخصی را به انجام کارهای مورد علاقهی خود اختصاص دهد و سعی کند در این بازه زمانی از اخبار و تلفنهمراه دوری کند. شایان ذکر است که توجه به این مسئله استرس و افسردگی را از او دور میکند و سطح رضایتش از زندگی را افزایش میدهد.
به ظاهر و پوشش خود توجه کنید.
از آنجایی که زنان خانهدار بیشتر وقت خود را در خانه میگذرانند، ممکن است کمتر به آراستگی ظاهر و ایجاد تنوع در لباسهای خود توجه کنند. البته توجه به پوشش و ظاهر به معنی آن نیست که مدام لباسهای متنوع و گران قیمت بخرید، بلکه زمان آن رسیده است که گاهی لباسهایی را که برای مراسمات و تولدها کنار گذاشتهاید را به تن کنید و از آنها لذت ببرید. پوشیدن لباسهای راحتی، رنگی، زیبا و شاد سبب میشود که اعتماد به نفس بیشتر و احساس بهتری نسبت به خود داشته باشید و به مرور حالتان بهتر شود.
یک سیستم حمایت اجتماعی ایجاد کنید.
تحقیقات نشان میدهد که هر چه زمان بیشتری را تنها باشید، احتمال ابتلا به افسردگی در شما بالاتر میرود؛ در همین راستا یکی از روش های پیشگیری از افسردگی در زنان خانه دار، برقراری ارتباطات اجتماعی مؤثر و ایجاد یک سیستم حمایت اجتماعی است؛ زیرا معاشرت با دوستان و آشنایان و برقراری رابطه سالم با خانواده تأثیر مثبتی بر روحیه خانمهای خانه دار خواهد داشت.
اگر شما خانمی هستید که احساس میکنید بهجز همسرتان، هیچ پشتوانه دیگری ندارید، به شما پیشنهاد میکنیم با مراجعه به یک روانشناس مهارتهای اجتماعیِ در وجود خود را افزایش دهید و طرز فکرتان را نیز عوض کنید.
تعریف خود از خانه دار بودن را تصحیح کنید.
اگر فکر میکنید یک خانم خانه دار کسی است که دائماً در حال رسیدگی به کارهای خانه میباشد و یا بدون آن که حقی برای خود قائل باشد، همواره در حال فداکاری به نفع دیگر اعضای خانواده است، وقت آن رسیده در تعریف خود از یک «زن خانه دار بودن» تجدید نظر کنید. در واقع یک خانم خانه دار با داشتن برنامهریزی درست میتواند علاوه بر رسیدگی به کارهای خانه، به علایق و استعداد های خود نیز توجه کند و در مسیر پیشرفت و شکوفایی گام بردارد.
اهداف خودتان را مشخص و اولویتبندی کنید.
به خواستهها و اهداف خود فکر کنید و آنان را اولویتبندی کنید. شایان ذکر است که مشخص کردن اهداف کوتاه مدت و بلند مدت و از همه مهمتر، تلاش برای رسیدن به اهداف و خواستههایتان، به بهبود انگیزهی شما میکند و خطر ابتلا به افسردگی را کاهش میدهد.
برنامهریزی کنید و کنترل کارها را به دست بگیرید.
همانطور که اشاره کردیم برنامهریزی به شما کمک میکند تا تعادل را به زندگیتان برگردانید و کیفیت سلامت روان خود را ارتقاء ببخشید. حال که اهداف خود را مشخص کردهاید، قدم بعدی تعیین برنامههای روزانه، هفتگی، ماهانه و… برای رسیدن به هدفهایتان است. علاوه بر آن، برنامهریزی به شما کمک میکند تا کنترل زمان و وظایف را به بهترین شیوه ممکن به دست بگیرید و احساس رضایت بیشتری داشته باشید.
سخن پایانی درباره علائم افسردگی در زنان خانه دار
امیدواریم مطالعه این نوشتار با موضوع «لیست نشانه های افسردگی در زنان خانه دار + علت، پیشگیری و درمان» برای شما مفید و کاربردی بوده باشد و توانسته باشیم به تمامی سؤالات ذهنی شما به خوبی پاسخ دهیم.
لازم است بدانید شاغل شدن با ایجاد احساس زایندگی و استقلال مالی میتواند به کاهش افسردگی شما کمک میکند، اما اگر فکر میکنید با وجود شاغل بودن دیگر افسردگی به سراغتان نخواهد آمد، بهتر است بدانید بسیاری از زنان شاغل نیز به دلیل داشتن مسئولیتهای مضاعف و تجربه استرسهای شدید، به نحوی دیگر در معرض آسیبهای سلامت روان قرار دارند. در نتیجه شما میتوانید یک زن خانهدار بمانید و بهداشت روان خود را بهبود ببخشید تا حالخوب و زندگی شادتری را تجربه کنید.
در نهایت ذکر نظرات و تجربیات شما در قسمت دیدگاهها، به تکمیل مطالب فوق و آگاهی بیشتر دیگر خوانندگان گرامی کمک خواهد کرد.
منابع مورد استفاده در نگارش این مقاله:
