چگونه به خود احترام بگذاریم؟ – 10 قانون احترام به نفس

احترام قائل شدن برای خود، عنصری کلیدی برای رسیدن به شادمانی در زندگی است. «احترام گذاشتن» در ظاهر یک کلمه ساده و ارزشمندی است که ما برای مردم، مکان‌ها و موقعیت‌های مختلف به کار می‌بریم. احتمالا آن‌قدر که موضوعاتی مانند احترام به والدین، احترام به همسر یا اقوام، احترام به مکان‌های مذهبی و مساجد و یا حتی احترام به طبیعت برایتان ملموس باشد و از واجب بودن آن شنیده باشید؛ مسئله «احترام به نفس» برایتان روشن و آشکار نباشد و یا کاری با هدف احترام به خود انجام نداده باشید.

اگر این سؤال به تازگی در ذهن‌تان مطرح شده است که چگونه به خود احترام بگذاریم؟ به جای درستی آمده‌اید؛ زیرا ما در این مقاله از مجله اینترنتی «کمپ آرامش» قصد داریم شما را با مفهوم احترام به نفس، تأثیر آن بر زندگی افراد و عوامل مؤثر در شکل­‌گیری آن آشنا کنیم، سپس یاد می‌گیریم که «چگونه به خود احترام بگذاریم؟» پس برای آشنایی بیشتر با این موضوع، از شما دعوت می‌کنیم که تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

احترام به نفس یعنی چه؟

احترام به خود که در عموم جامعه با نام «حرمت نفس» یا «عزت نفس» نیز یاد می‌شود از ضروری‌ترین مسائلی است که می‌تواند بر کیفیت زندگی ما تاثیر بگذارد.

ما باید توجه داشته باشیم مهم‌ترین شخصی که احترام گذاشتن به او بسیار ضروری می‌باشد، «وجود خودمان» است  و لازم است‌ به عنوان موجودی منحصر به فرد به خودمان نگاه کنیم و البته حواسمان باشد که این «نگاهِ منحصر به فرد» به خود را با خود شیفتگی اشتباه نگیریم.

احترام به خود می‌تواند بر همه وجوه زندگی ما تاثیر بگذارد چرا که اگر این احترام به نفس پایین باشد، زندگی ملال آور، یکنواخت، تیره و کدر می‌شود.

نمره‌ای که در امتحان می‌گیریم، فراز و نشیب در رابطه احساسی با پارتنر و نحوه رفتار دوستانمان با ما، همگی می‌توانند تاثیری موقت بر روحیه و شادابی‌ِ ما داشته باشند‌؛ اما آن‌چه تاثیری پایدار و ماندگار بر وجودمان دارد و با فراز و نشیبِ ناشی از تغییرات موقعیتی تغییر چندانی نمی‌کند، احترام به نفس‌مان است.

زمانی که بتوانیم به شکلی دقیق و واقعی خود را ارزیابی کنیم، به خوبی بشناسیم، بدون قید و شرط دوست داشته باشیم و برای خودمان ارزش قائل شویم، آن‌وقت است که دارای احترام به نفس قوی خواهیم بود.

به عبارتی دیگر احترام به نفس به معنی آن است که قادر باشیم واقعیتِ وجودی خود را، فارغ از خوشایند و ناخوشایند بودن آن، بفهمیم و بتوانیم توانایی‌ها و محدودیت‌های خود را به شکلی واقع گرایانه ارزیابی کرده و در همان حال خودمان را در هر صورتی که هستیم، به عنوان وجودی ارزشمند بپذیریم.

تفاوت احترام به نفس و اعتماد به نفس چیست؟

برخی از افراد احساس می‌کنند که احترام به نفس همان اعتماد به نفس است، در حالی که احترام به نفس و چیزی فراتر‌ از آن است و شامل اعتماد به نفس نیز می‌شود. در حقیقت عده‌ زیادی از افراد در زمینه‌های مختلف دارای اعتماد به نفس هستند و می‌توانند کار‌های خارق‌العاده انجام دهند، اما از احترام به نفس و حرمت نفس پایینی برخوردارند.

چه بسا عده زیادی از افراد برجسته در جوامع، به ویژه هنرپیشه‌ها، کمدین‌ها و خواننده‌هایی که بر روی صحنه می‌درخشند، در پشت صحنه احساس ناامنی و بی‌پناهی می‌کنند‌؛ بنابراین اعتماد به نفس دقیقا برابر با مفهوم احترام به نفس نیست و صرفا بخشی از آن را شامل می‌شود.

تاثیر احترام به نفس بر زندگی افراد چگونه است؟

فراز و نشیب‌های زندگی، بر افرادی که از احترام به نفس مناسبی برخوردارند، صرفا می‌تواند نوسانات محدود و موقتی در احساسشان نسبت به خود به جا می‌گذارد و بالعکس همین فراز و نشیب‌ها، در افرادی که از احترام به نفس پایینی برخوردارند، می‌تواند دنیای درون آن‌ها را کاملا به هم می‌ریزد. این دسته از افراد به تجربه‌هایِ افراطیِ بیرونی مثبت نیازمندند تا بتوانند افکار منفی‌ای که دائم ذهنشان را مورد تهاجم قرار می‌دهد را پس بزنند؛ اما غافل از این که معمولا این احساس خوب چه ناشی از گرفتن نمره عالی و چه حاصل از شنیدن کلمات محبت آمیز از سوی دیگران باشد، کاملا موقتی و زودگذر است.

کسانی که احساس می‌کنند موجوداتی دوست داشتنی هستند، به عبارت دیگر افرادی که دارای احترام به نفس خوبی هستند، روابط انسانی بهتری با اطرافیانشان برقرار می‌کنند و چون باور دارند که می‌توانند به اهداف خود دست پیدا کرده و مشکلاتشان را حل کنند، در مدرسه و شغل خود نیز موفق‌تر عمل می‌کنند. همچنین در مواقعی که نیازی به کمک یا حمایت دیگران داشته باشند، آن را از خانواده و دوستانشان خود تقاضا می‌کنند.

دوران کودکی در شکل گیری حرمت نفس چه نقشی دارد؟

همه‌ی ما در طی تجارب خود با افراد مختلف و فعالیت‌های گوناگون، تصویری اساسی از خودمان می‌سازیم و به این ترتیب احترام به نفس در وجودمان شکل می‌گیرد‌؛ اما باید به خاطر داشته باشیم که تجارب دوران کودکی، نقش عمده و خاصی در شکل­‌گیری احترام به نفس ما ایفا می‌کند. سپس هر چه بزرگ‌تر می‌شویم، موفقیت‌ها، شکست‌ها و نحوه رفتار خانواده، معلمان، دوستان و همه افرادی که با‌ آن‌ها در ارتباط خواهیم بود، در خلق احترام به نفس ما شریک‌اند.

فرد بزرگسالی که از احترام به نفس خوبی برخوردار است، معمولا این موهبت احترام به نفس را در سنین کودکی به اشکال و عناوین مختلفی به دست می‌آورد. یکی از مهم‌ترین عوامل برای اهدای حرمت نفس به کودک این است که او را برای کار مثبتی که انجام می‌دهد، تشویق کنیم.

دومین عاملی که در شکل گیری حرمت نفس کودک نقش دارد این است که با کودک محترمانه حرف بزنیم و شنونده‌ی خوبی برای حرف‌های او باشیم. کودکانی که اغلب‌ اوقات نوازش می‌شوند و والدینشان آن‌ها را در آغوش می‌گیرند و آن‌ها را مورد حمایت و توجه قرار می­دهند، در مدرسه و ورزش به موفقیت‌هایی دست پیدا می‌کنند و اعتماد به نفس و احترام به نفس‌ آن‌ها تقویت می‌شود. در طرفی دیگر افرادی که از احترام به نفس پایینی دارند، اغلب در دوران کودکی به طرز فجیعی مورد انتقاد و سرزنش قرار گرفته‌‌اند، دائم بر سر آن‌ها فریاد زده‌ شده، کتک خورده‌اند و با بی‌توجهی افراد نزدیک و والدین مواجه بوده‌اند. این کودکان در مواردی از زندگی که با شکست مواجه شده‌اند، مورد تحقیر و تمسخر قرارگرفته و همواره احساس کرده‌اند که اگر بخواهند مورد احترام قرار بگیرند، باید کامل و بی‌نقص باشند و شکست در پاره‌ای از موارد را به عنوان بی‌کفایتی کامل خود تلقی می‌کنند.

چگونه میزان احترام به نفس یا حرمت نفس خود را بسنجیم؟

با تأمل به سوالات زیر پاسخ دهید:

• آیا شما واقعا خودتان را دوست دارید؟
• آیا فکر می‌کنید انسان خوبی هستید؟
• آیا خود را شایسته‌ آن می‌‌دانید که دیگران شما را دوست بدارند؟
• آیا خود را مستحق این می‌دانید که شاد و خوشحال باشید؟
• و در نهایت آیا شما از صمیم قلب احساس می‌کنید که آدم درستی هستید؟

فردی که از احترام به نفس پایینی برخوردار است به سختی می‌تواند به این سوالات جواب مثبت بدهد.

10 قانون طلایی برای احترام به خود

ما باید یاد بگیریم «چگونه به خود احترام بگذاریم؟» و توجه داشته باشیم که یادگیری روش‌های تقويت احترام به نفس، شاید یک یا دو روز زمان ببرد اما هضم و جزم آن‌ها حتما به تمرین مداوم و اساسی نیازمند است.

این راهکار­ها عبارت­اند از:

• در طول زندگیتان، مدام در جهت کسب مهارت­های مختلف قدم بردارید و در یاد دادن مهارت­هایتان به دیگران بخشنده باشید.
• چند کارت با خود تاییدی آماده کنید و آن‌ها را در مکان‌هایی که جلوی چشمتان است؛ مانند آینه دستشویی، آینه اتاقتان، داشبورد ماشین، میز تحریر دفترکار، در یخچال و…  قرار دهید‌. می‌توانید برای متن این کارت‌ها از تک‌واژه‌هایی مانند مستعد، خلاق، باظرفیت، مسئول، وظیفه‌شناس، فعال، خوش‌اندام، باهوش، چابک، موفق، دوست داشتنی و امیدوار … استفاده کنید.
• استفاده از شبکه­های اجتماعی را تا حد امکان کاهش داده و بیشتر وقت و انرژی خود را صرف زندگی کردن و کسب تجارب در دنیای واقعی کنید.
• کمک گرفتن از دیگران یکی از روش­هایی است که می‌توانیم برای بهبود بخشیدن به حرمت نفس خود برداریم، اما این گام می‌تواند دشوارترین گام­ها در تقویت احترام نفس است چرا که افرادی که احترام به نفس پایینی دارند، اغلب از دیگران طلب کمک نمی‌کنند و احساس می‌کنند استحقاق دریافت کمک را ندارند.
• هر روز سه چیزی که شما را شاد می‌کند را بنویسید و به جای تمرکز به انتها و کمال، به مراحل پیشرفت خودتان توجه کنید.
• هرگز خود را تحقیر نکنید و کوچک نشمارید، حتی اگر این خود تحقیری به صورت شوخی و در جمع­های دوستانه باشد.
• از مقایسه خود با دیگران دست بردارید چرا که هیچ یک از افراد، حتی اعضای یک خانواده نیز دقیقا در شرایط بیرونی و درونی یکسانی زندگی نکرده­اند.
• از ابراز علاقه به دیگران نترسید، عاشقی کنید چرا که عشق باعث امید به زندگی می­شود.
• اگر فکر می­کنید کاری اشتباه است یا میلی به انجام دادن آن ندارید، صرفا برای جلب توجه و رضایت دیگران آن را انجام ندهید.
• از نه گفتن یا ابراز نظر مخالف خود نترسید. شما مجبور به تایید همه حرف­های دیگران نیستید.

سخن پایانی درباره اینکه چگونه به خود احترام بگذاریم؟

امیدوارم پس از مطالعه‌ی این مقاله، با مفهوم «احترام به نفس» آشنا شده و به پاسخ تمامِ سوالاتِ ذهنی خود در این زمینه رسیده باشید. ما در پاسخ به این سوال که «چگونه به خود احترام بگذاریم؟» به مواردی کلی اشاره کردیم که به همه افرادی که می‌خواهند حرمت نفس خود را تقویت کنند، کمک می‌کند؛ اما علاوه بر این روش‌ها، راهکار‌های دیگری نیز وجود دارد که می‌تواند برای هر فرد متفاوت با دیگری متفاوت باشد. این راهکار‌های اختصاصی شامل اقدامات و راهکار‌های شخصی‌سازی شده‌ای هستند که برای آشنایی با آن‌ها می‌توانید به یک روانشناس و یا متخصص مراجعه کنید.

در نهایت خوشحال می‌شویم نظرات و پیشنهادات خود را در قسمت‌ دیدگاه‌های همین صفحه با ما به اشتراک بگذارید و اگر تصور می‌کنید که مطالعه این مقاله می­‌تواند برای دوستانتان نیز مفید باشد، لینک این صفحه را با آن‌ها به اشتراک بگذارید.