ممکن است شما نیز جزو آن دسته از افرادی باشید که از اعتماد به نفس کافی برای برخوردار نیستند و مدام با خود میگویند:
- ای کاش اعتماد به نفس کافی برای صحبت کردن در جمع را داشتم.
- ای کاش اعتماد به نفس داشتم تا رشته درسی خود را عوض کنم و از اول شروع کنم.
- ای کاش اعتماد به نفس داشتم و کسبوکار خودم را راهاندازی میکردم.
و از این دسته از «ای کاشهایی» که نشان میدهند «کمبود اعتماد به نفس» میتواند تمام جوانب زندگی شما را تحت الشعاع خود قرار داده و مانعی برای ایجاد تغییر و تحول در زندگی و یا رسیدن به اهدافتان باشد. در این مقاله از مجله اینترنتی کمپ آرامش ابتدا با مفهوم اعتماد به نفس و انواع آن آشنا میشویم، سپس راه های افزایش اعتماد به نفس را مورد بررسی قرار میدهیم؛ بنابراین، از شما دعوت میکنیم که تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
مفهوم اعتماد به نفس
به زبان ساده اعتماد به نفس یا (self-confidence) به معنی اعتماد داشتن به خود، تواناییها و مهارتهایمان است؛ یعنی عمیقاً اعتماد داشته باشیم که از پس کارها و مسئولیتهایمان به خوبی برمیآییم؛ اما فراموش نکنیم که اعتماد به نفس هرگز معنای مثبت نگریِ بیاندازه و خوشخیالی را نمیدهد!
احتمالاً برایتان جالب خواهد بود اگر بدانید که یک فرد میتواند در یک زمینهی خاص اعتماد به نفس بالایی داشته باشد ولی در دیگر زمینهها از اعتماد به نفس کافی برخوردار نباشد؛ جالبتر آنکه داشتن افزایش اعتماد به نفس در یک حوزه، به حوزههای دیگر نیز کمک خواهد کرد.
انواع اعتماد به نفس
اعتماد به نفس به 3 حالت مختلف دسته بندی میشود:
- اعتماد به نفس کاذب
- اعتماد به نفس پایین
- اعتماد به نفس سالم
که در ادامه به صورت ساده و با ذکر یک مثال، به تعریف این 3 نوع اعتماد به نفس می پردازیم.
تعریف اعتماد به نفس کاذب
در اعتماد به نفس کاذب، همانطور که از اسم آن مشخص است، تصور فرد از تواناییهایش بالاتر و بیشتر از واقعیت است! مثلاً ممکن است که شخصی در یک زمینهی خاص دانش و مهارت مختصری داشته باشد، اما اعتماد به نفس کاذب به او اجازه دهد که مسئولیت یک پروژه کاری بزرگ را برعهده بگیرد و نتواند آنگونه که تعهد داده است، از پس آن بربیاید.
تعریف اعتماد به نفس پایین
در اعتماد به نفس پایین، بر خلاف اعتماد به نفس کاذب، تصور فرد نسبت به تواناییهایش پایینتر از واقعیت است و اصطلاحاً خودش را دست کم میگیرد. با توجه به همان مثال قبل، ممکن است فردی دانش و مهارت بالایی نیز داشته باشد اما اعتماد به نفس پایین او باعث شود که فکر کند نمیتواند از پس آن کار بربیاید و شکست را تجربه خواهد کرد، در نتیجه مسئولیت انجام آن پروژه را قبول نمیکند.
تعریف اعتماد به نفس سالم
در نهایت فردی که از موهبت اعتماد به نفس سالم برخوردار است، برداشتی واقعبینانه از مهارتها و تواناییهایش دارد. این فرد با وجود آگاهی از ضعفها و موانعی که بر سر راهش قرار دارد، به کمک تصویر روشنی که از توانایی های خود دارد، از پس انجام کارها برمیآید. در ادامهی مثال قبلی، این فرد پروژهای را انتخاب خواهد کرد که نه خیلی ساده و نه خیلی چالش برانگیز و فراتر از حد توانش باشد؛ چنین فردی با افزایش مهارتها و تواناییهایش خود را از محدوده راحتی (Comfort Zone) خارج میکند و همین امر به او کمک میکند تا اعتماد به نفسش نیز به مرور بالاتر برود.

راه های افزایش اعتماد به نفس
راهکارهای زیادی برای افزایش اعتماد به نفس وجود دارد اما اینکه هر یک از این راهکارها چقدر و چگونه به بالا بردن اعتماد به نفس ما کمک میکند، تا حدود زیادی به خودمان بستگی دارد!! درضمن، در نظر داشته باشید که هیچ راه میانبر و یک شبهای برای افزایش اعتماد به نفس وجود ندارد و برای طی کردن این فرایند باید صبور باشید.
در ادامه 15 راه ساده و قابل اجرا به شما ارائه میدهیم تا به کمک آنها بتوانید اعتماد به نفس خود را بالا ببرید:
- به ظاهر خود برسید.
- در مسیر خودشناسی قدم بردارید.
- قدرت ذهن خود را دست کم نگیرید.
- افکار خود را نظاره کنید.
- به گفتوگوهای ذهنی خود گوش دهید.
- با خودتان مهربان و بخشنده باشید.
- درست هدفگذاری کردن را یاد بگیرید.
- اهداف کوچک تعیین کنید.
- کارهای به تعویق افتاده را انجام دهید.
- برای مشکلات زندگی آماده باشید.
- خود را به دانش مسلح کنید.
- زبان بدن اعتماد به نفس را یاد بگیرید.
- از ورزش کردن غافل نشوید.
- یک کار داوطبانهی مفید انجام دهید.
- از متخصصان کمک بگیرید.

1. به ظاهر خود برسید.
یکی از راه های افزایش اعتماد به نفس این است که بیش از پیش به ظاهر خودتان برسید. نمیتوانید تصور کنید که گرفتن یک دوش ساده و پوشیدن لباس مورد علاقتان، چقدر میتواند در بالا رفتن اعتماد به نفس شما اثر مثبت داشته باشد!
از این رو، پوشیدن لباسهایی که برای موقعیتهای خاص کنار گذاشتهاید و یا لباسهای رنگی، روحیه شما را تغییر میدهد. همچنین در روزهایی که جلسه مهمی دارید و در موقعیتی هستید که لازم است با اعتماد به نفس بالا در آن مکان ظاهر شوید، حتماً پوششی را انتخاب کنید که احساس رضایت بیشتری به شما میدهد و خودتان را در آن حالت بیشتر دوست دارید.

2. در مسیر خودشناسی قدم بردارید.
یکی دیگر از راه های افزایش اعتماد به نفس رسیدن به خودشناسی و خودآگاهیِ بیشتر است. از هر فرصتی برای افزایش خودشناسی و شناخت نقاط قوت و ضعف خود استفاده کنید. فراموش نکنید که خودشناسی و توسعه فردی یک پروسه طولانی مدت است و صرفاً با خواندن یک کتاب، شرکت کردن در یک کارگاه یکروزه و چالشهای کوتاه مدت به خودشناسی کامل نخواهید رسید؛ بلکه به گذر زمان و کسب تجربهی بیشتر برای رسیدن به شناخت کافی از خودتان، نیازمندید.
شایان ذکر است که در راه رسیدن به خودشناسی و شناخت نقاط قوت و ضعفتان، میتوانید از یک روانشناس و یا coach نیز کمک بگیرید.
3. قدرت ذهن خود را دست کم نگیرید.
از دیگر راه های افزایش اعتماد به نفس این است که خودتان را در حالتی تصور کنید که کار مورد نظرتان را به درستی انجام میدهید. ساخت یک تصویر یا فیلم ذهنیِ زیبا و توانا از خودتان و تکرار آن در ذهنِ خود، بسیار بیشتر چیزی که فکرش را بکنید، به افزایش احساس اعتماد به نفس در شما کمک میکند.
روانشناسهایی که در کنار یک تیم ورزشی مشغول به کار هستند و به ورزشکاران برای داشتن عملکرد بهتری کمک میکنند، همین تکنیک ساده را به کار میگیرند. مثلاً به ورزشکار وزنهبرداری که قرار است رکورد خود را بزند، کمک میکنند لحظه بلند کردن وزنه و بالا بردن آن را با جزئیات و به صورت یک فیلم کوتاه در ذهنش بسازد و مدام آن را مرور کند. تکرار همین تصور، سبب میشود ذهن ورزشکار باور کند که زدن رکورد، شدنی است و اعتماد به نفس او به کمک قدرت ذهن بالا میرود.
4. افکار خود را نظاره کنید.
ذهن ما انسانها یک ماشین فکر سازی است که به صورت شبانهروزی و بدون وقفه، فکر تولید میکند. در این راستا، باید افکار خود را نظاره کنید تا در صورتی که این افکار نامناسب باشند، دست به تغییر این افکار اشتباه بزنید!
5. به گفت و گو های ذهنی خود گوش دهید.
یکی دیگر از راه های افزایش اعتماد به نفس این است که گفتوگوهای ذهنی خود را آگاهانه گوش کنید و دقت کنید که جنس این گفتوگوها تخریبگر است یا تشویقگر؟ مثلا مدام در ذهنتان تکرار میکنید «اگر در جمع صحبت کنم حتما تپق میزنم» و یا «به محض شروع سخنرانی همه چیز از ذهنم پاک خواهد شد» یا در مقابل خود را تشویق میکنید و میگویید «شک ندارم که از پس کارها برمیآیم»؟
این نکته را به یاد داشته باشید که گفتوگوهای ذهنی بر اعتماد به نفس شما به طور مستقیم اثر میگذارند. بسیاری از اوقات بزرگترین دزد اعتماد به نفس ما انسانها همین گفتوگوهای ذهنی منفیِ خودمان است.

6. با خودتان مهربان و بخشنده باشید.
بخشندگی چه نسبت به خود و چه دیگران سبب میشود به ورژن بهتری از خودتان برسید. در این راستا لازم است بدانید که پرورش همین مهارت (self-compassion) یا «خود شفقتی» به بالا رفتن اعتماد به نفس نیز شما کمک میکند.
7. درست هدف گذاری کردن را یاد بگیرید.
اکثر افراد در زمینه هدفگذاری به مشکل میخورند و به گونهای هدفگذاری میکنند که از همان اول محکوم به شکستاند!! مسلماً تجربهی مداوم شکست و ناکامی لطمه بزرگی به اعتماد به نفس شما وارد میکند. از اینرو، یکی از راههای افزایش اعتماد به نفس همین است که یاد بگیریم تا اهداف واقعبینانهای برای خود در نظر بگیریم، سپس اهداف کلی را به هدفهای کوچکتر تقسیم بندی کرده و برای رسیدن به هر یک از هدفهای کوچک برنامهریزی کنیم تا در نهایت قدم به قدم به رسیدن هدف اصلی خود برسیم.
8. اهداف کوچک تعیین کنید.
یکی دیگر از راه های افزایش اعتماد به نفس (مخصوصاً در ابتدای راه) این است که به جای تعیین اهداف بزرگ، هدفهای کوچکتری که رسیدن به آنها برایتان آسانتر است را انتخاب کنید. لزوماً قرار نیست کاری خارقالعاده انجام داده و تحول بزرگی در زندگیتان به وجود آورید؛ بلکه گاهی اوقات رسیدن به هدفهای کوچک و پیوسته نیز همان قدر شیرین خواهند بود.
همانطور که قبلا اشاره کردیم، افزایش اعتماد به نفس در یک حوزه به حوزههای دیگر نیز کمک میکند؛ به همین ترتیب وقتی هدفهای کوچکی برای خود در نظر میگیرید، به احتمال خیلی زیاد از پس آنها برمیآیید؛ در نتیجه اعتماد به نفس شما بالا میرود و همان اعتماد به نفس، در انجام اهداف کوچک و بزرگ دیگر نیز به شما کمک میکند.
9. کارهای به تعویق افتاده را انجام دهید.
کاری که همیشه به تعویق میانداختید را بالأخره انجام دهید! معمولاً این دسته از کارها، به دلیل اینکه مدام عقب افتادهاند، به طوری غیرواقعی در ذهنمان بزرگ به نظر میرسند. اینکه یا بالاخره آن کار را انجام دهید و یا آن را از لیستتان خط بزنید میتواند روش خوبی برای بالا بردن اعتماد به نفس باشد.

10. برای مشکلات زندگی آماده باشید.
تا جایی که میتوانید خودتان را برای رویارویی با مشکلات آماده کرده و اصطلاحاً پرو اکتیو (Pro-Active) باشید. احتمالاً برای شروع یک مسیر جدید در زندگی یا ادامه دادن یک مسیر قدیمی با مشکلات و موانعی روبهرو شوید. اینکه همیشه چند قدم جلوتر را ببینید و دستاندازهای پیش رویتان را در نظر داشته باشید، باعث میشود کنترل نسبیِ بهتری نسبت به شرایط داشته باشید و همین مسئله به بالا رفتن اعتماد به نفس شما کمک میکند.
تصور کنید که در حال موج سواری در دریا هستید و تمام حواستان به تخته موج سواری است؛ اگر در همین حالت یک موج بزرگ به سمت شما بیاید که انتظار آن را نداشتید، احتمال دارد دست و پای خود را گم کنید و از روی تخته موج سواری بیافتید؛ اما اگر علاوه بر تمرکز بر روی تختهی موج سواری، به چند موج پیش رو نیز توجه کنید، قطعاً برای رویایی با آنها آمادگی بیشتری خواهید داشت و همین مسئله سبب میشود با تسلط و اعتماد به نفس بیشتری پیش بروید.
11. خود را به دانش مسلح کنید.
یکی از راه های افزایش اعتماد به نفس این است که خودتان را به دانش مسلح کنید. فرقی نمیکند کاری که میخواهید انجام دهید آشپزی، شنا کردن و رانندگی باشد یا سخنرانی کردن جمع؛ بلکه شما باید قبل از انجام هرکاری راجع به آن موضوع تحقیق کنید، فوت و فنهای آن کار را یاد بگیرید و با اشتباهات رایج آن آشنایی پیدا کنید.
همین که قبل از شروع کارتان اطلاعات کافی کسب کرده با آشنایی و دانش بیشتری وارد شوید، به بالا رفتن اعتماد به نفس شما از همان ابتدای کار کمک خواهد کرد.

12. زبان بدن اعتماد به نفس را یاد بگیرید.
برای بالا بردن اعتماد به نفس ، به زبان بدن خود دقت کرده و «زبان بدن افراد با اعتماد به نفس بالا» را نیز یاد بگیرید. دکتر آلبرت محرابیان، پس از تحقیقات متعددی به این نتیجه رسیدند که فقط 7 درصد از پیام ما از طریق کلام منتقل میشود، 38 درصد از پیام از طریق صدا و لحن و 55 درصد از طریق نشانههای غیرکلامی منتقل خواهد شد!
اگر میخواهید بیشتر از قبل با اعتماد به نفس به نظر برسید، باید بر روی نشانههای غیرکلامی و رفتارتان نیز کنترل داشته باشید. این نشانهها میتواند شامل موارد زیر باشند:
- آرام و شمرده صحبت کنید.
- لبخند بزنید.
- تا جایی که ممکن باشد ارتباط چشمی برقرار کنید.
- قوز نکنید.
- صاف و مستقیم بنشینید و راه بروید.
- و موقع صحبتکردن با موهایتان بازی نکنید.
فراموش نکنید که رفتار بیرونی شما بر روی احساس درونیتان اثر مستقیمی میگذارد؛ پس علاوه بر این که از درون به بازسازی و افزایش اعتماد به نفس خود میپردازید، از بیرون نیز در راستای همین هدف تلاش کنید.
13. از ورزش کردن غافل نشوید.
یکی از راه های افزایش اعتماد به نفس، ورزش کردن است. شاید ندانید که ورزش کردن چقدر در بهبود وضعیت اعتماد به نفس شما مؤثر است و اگر میدانستید یک روز هم بدون ورزش کردن نمیگذراندید!
بسیاری از مواقع اعتماد به نفس و عزت نفس، به احساس شما نسبت به بدنتان وابسته است و از آن جایی که ورزشکردن به تناسب اندام شما کمک میکند، میتواند در بالا رفتن اعتماد به نفس و عزت نفس شما نیز مؤثر باشد. از طرفی دیگر، ورزش کردن از آن دسته از فعالیتهایی است که نتیجه آن نسبتاً زود خودش را نشان میدهد و کافیست چند هفته به صورت مرتب ورزش کنید تا ردپای تغییر را احساس کنید.
به طور کلی انجام فعالیتهایی که نسبتاً زودتر از دیگر کارها نتیجه خود را نشان دهند، به شما یادآوری میکنند که کافیست اراده کنید تا نتیجه اهداف خود را ببینید و همین امر اعتماد به نفس شما برای انجام کارهای دیگر افزایش میدهد.
باز هم اشاره میکنیم که افزایش اعتماد به نفس در یک زمینه به بالا رفتن اعتماد به نفس در زمینههای دیگر کمک میکند!

14. یک کار داوطبانهی مفید انجام دهید.
از آنجایی که در انجام کارهای داوطلبانه و خیرخواهانه رقابت کمتری وجود دارد، انجام آنها احساس مفید بودن و ارزشمندی زیادی به شما میدهد و اعتماد به نفس شما را بالا میبرد؛ مثلاً این کار داوطبانه و مفید میتواند کمک به کودکان کار و یا تدریس رایگان به افراد مستضعف باشد.
15. از متخصصان کمک بگیرید.
و در نهایت آخرین مورد از راه های افزایش اعتماد به نفس، که در این مقاله به آن اشاره میکنیم، این است که میتوانید از یک متخصص کمک بگیرید و از اینکه بخواهید از دیگران کمک بگیرید، خجالت نکشید!
در این جا منظور از متخصص دو گروه است:
گروه اول، متخصص در انجام کار مورد نظری که میخواهید در آن زمینه اعتماد به نفس خود را بالاتر ببرید؛ مثلا اگر میخواهید اعتماد به نفس خود را در زمینه سخنرانی در جمع بالا ببرید، از فردی که در این زمینه مهارت و تخصص کافی دارد کمک بگیرید. مثلاً در این راستا ممکن است در یک دوره آموزشی شرکت کنید و یا کتابی که توسط متخصص درباره این موضوع نوشته شده است را مطالعه کنید.
گروه دوم، متخصصانی که میتوانند در این زمینه به شما کمک کنند روانشناسان و coach ها هستند، آنها میتوانند در کشف استعدادها و تواناییهایتان، ریشهیابی ترسها و خیلی موارد دیگر به شما کمک کنند تا اعتماد به نفس خود را بالا ببرید.

لینک مقاله پیشنهادی: «معرفی کتاب برای افزایش اعتماد به نفس»
سخن پایانی درباره راه های افزایش اعتماد به نفس
امیدوارم مطالعه این نوشتار با موضوع «راه های افزایش اعتماد به نفس» برای شما مفید بوده باشد و به بالا رفتن اعتماد به نفس شما کمک کند. خوشحال میشویم نظرات و پیشنهادات خود را در قسمت دیدگاهها، در انتهای این صفحه از مجله اینترنتی کمپ آرامش با ما در میان بگذارید و در نهایت، اگر میدانید محتوای این مقاله میتواند در بالا رفتن اعتماد به نفس دوستان شما نیز مؤثر باشد، حتما این صفحه را با آنها به اشتراک بگذارید.